1-2مقدمه:12
2-2تعاریف و مفاهیم زنجیره تامین :12
3-2اجزا زنجیره تامین:14
4-2مدیریت زنجیره تامین:15
5-2 فرآیندهای اصلی در مدیریت زنجیره تامین :17
6-2 مدیریت تامین کنندگان :18
2-6-1انواع تامین کنندگان :19
2-6-2عوامل موثر بر انتخاب تامین کنندگان :20
2-6-3ارزیابی و انتخاب تامین کنندگان:21
2-6-4سطوح ارزیابی تامین کنندگان :22
2-6-5 مدیریت استراتژیک تامین کننده :23
2-6-6منافع حاصل از ارزیابی تامین کنندگان :24
2-7معیارهای انتخاب تامین کنندگان :26
2-8سیر تکامل مدیریت زنجیره تامین:29
2-9پیشینه تحقیقات انجام شده.31
2-10جمع بندی پژوهش های انجام شده46
فصل سوم

3-1مقدمه:50
3-2نوع تحقیق:51
3-3روش تحقیق :52
3-4قلمرو تحقیق:54
3-4-1قلمرو مکانی:54
3-4-2قلمرو زمانی تحقیق:54
3-4-3قلمرو موضوعی تحقیق:54
3-5روش گردآوری داده ها یا شیوه گردآوری داده ها :54
3-6ابزارهای گردآوری اطلاعات:55
3-7جامعه و نمونه پژوهش:55
3-8روش تجزیه و تحلیل داده ها :55
3-8-1تعریف تصمیم گیری :56
3-8-2تصمیم گیری چند معیاره گروهی:57
3-8-3مدل های تصمیم گیری چند معیاره :58
3-8-3-1تصمیم گیری چند هدفه(MODM):58
3-8-5منطق فازی62
3-8-6تکنیک دیمتل فازی :64
3-8-6-1حل روش دیمتل فازی:65
قدم اول: تشکیل ماتریس تصمیم فازی65
قدم چهارم: تشکیل ماتریس متوسط نرمال شده:68
قدم پنجم: تشکیل ماتریس رابطه کل68
قدم ششم: محاسبه جمع سطر ها و ستون ها (riو ci)68
قدم هفتم: محاسبه ri+cj و ri-cj و وزن شاخص ها:68
قدم هشتم: رسم دیاگرام رابطه علی و معلولی:68
قدم نهم: محاسبه مقدار آستانه p و رسم نمودار CRM69
3-8-7روش ویکور فازی:69
3-8-7-1 حل روش ویکور فازی:70
3-8روایی و پایایی پرسشنامه پژوهش:74
3-9مدل مفهومی پژوهش76
فصل چهارم :
4-1 مقدمه79
4-2 سوال اول و پاسخ آن80
4-3 سوال دوم و پاسخ آن81
4-4 سوال سوم و پاسخ آن83
4-4-1روش DEMATEL83
4-4-1-1قدم اول: تشکیل ماتریس تصمیم فازی84
4-4-1-2قدم دوم: فازی زدایی به روش CFCS85
4-4-1-3قدم سوم: تشکیل ماتریس تصمیم متوسط:88
4-4-1-4 قدم چهارم: تشکیل ماتریس متوسط نرمال شده:89
4-4-1-5قدم پنجم: تشکیل ماتریس رابطه کل90
4-4-1-6قدم ششم: محاسبه جمع سطر ها و ستون ها (riو ci)90
4-4-1-7 قدم هفتم: محاسبه ri+cj و ri-cj و وزن شاخص ها:91
4-4-1-8قدم هشتم: رسم دیاگرام رابطه علی و معلولی91
4-4-1-9قدم نهم: محاسبه مقدار آستانه p و رسم نمودار CRM92
4-5 سوال چهارم و پاسخ آن94
4-6 سوال پنجم و پاسخ آن98
4-6-1روش ویکور فازی98
4-6-1-1قدم اول : ارزیابی گزینه ها توسط خبرگان :98
4-6-1-2قدم دوم :تشکیل ماتریس تصمیم :99
4-6-1-3قدم سوم : بی مقیاس نمودن ماتریس تصمیم گیری:100
4-6-1-4قدم چهارم : محاسبه مقادیر و :102
4-6-1-5 قدم پنجم : محاسبه 102
4-6-1-6 قدم ششم : فازی زدایی مقادیر R، S و Q :103
4-6-1-8قدم هشتم : گزینه نهایی :106
فصل پنجم:
5-1مقدمه:110
5-2نتایج تحقیق:111
5-3یافته های پژوهش :111
5-4 موانع و محدودیت ها تحقیق:115
5-5 پیشنهادات:116
5-5-1پیشنهادات تحقیق116
5-5-2پیشنهادات برای تحقیقات آتی:116
منابع ……………………………………………………………………………………………………………………115
نمودار (1-1)-مراحل انجام تحقیق9
نمودار (1-2) مدل مفهومی تحقیق10
نمودار (3-1) مروری بر سیر انجام پژوهش53
نمودار (3-1) مدل های تصمیم گیری چند هدفه – آریا نژاد و همکاران 138859
نمودار (3-2)مدل تصمیم گیری چند شاخصه- امیری ،139261
نمودار (3-2) تابع عضویت64
نمودار (1-3) مراحل انجام تحقیق76
نمودار (4-1)دیاگرام علی معلولی معیارهای اصلی92
نمودار(4-2) نمودار معیار اصلی CRM……………………………………………………………………………………………………..92
جدول (1-2) معیارهای انتخاب تامین کنندگان26
جدول (2-2)شاخص های ارزیابی تامین کننده استم و گلهر32
جدول (2-3)شاخص های ارزیابی تامین کننده الرام32
جدول (2-4)شاخص های ارزیابی تامین کننده بچ33
جدول (2-5)شاخص های ارزیابی تامین کننده وبر و همکاران33
جدول (2-6)شاخص های ارزیابی تامین کننده ویلس و هاتسون34
جدول (2-7)شاخص های ارزیابی تامین کننده هاروادج35
جدول (2-8)شاخص های ارزیابی تامین کننده هوها و کریشنا35
جدول (2-9)شاخص های ارزیابی تامین کننده مرلی36
جدول (2-10)شاخص های ارزیابی تامین کننده شرکت پژو36
جدول (2-11)شاخص های ارزیابی تامین کننده سیمسون37
جدول (2-12)شاخص های ارزیابی تامین کننده بند فیلد38
جدول (2-13)تحقیقات انجام شده درباره شاخص های ارزیابی تامین کنندگان46
جدول (3-1) ارزش معادل متغییر های زبانی براساس پژوهش لین و وو lin ,wu65
جدول (3-2)66
:جدول (3-3) معیارهای اصلی و فرعی موثر بر توان مالی77
جدول (4-1)غربالگری معیارهای اصلی81
جدول (4-2)غربالگری معیارهای فرعی(زیر معیارها)82
جدول (4-3) تاثیر متقابل معیارها84
جدول( 44 ) ماتریس تصمیم معیارهای اصلی85
جدول(4-5) ماتریس نرمال شده86
جدول (4-6) ماتریس مقادیر چپ و راست نرمال شده87
جدول(4-7) ماتریس مقادیر کریسپ نرمال شده کل87
جدول (4-8) ماتریس کریسپ نهایی88
جدول (4-9) ماتریس تصمیم متوسط89
جدول (4-10) ماتریس متوسط نرمال شده89
جدول (4-11) ماتریس رابطه کل90
جدول (4-13) محاسبه ri + ci و ri – ci91
جدول (4-14) ماتریس رابطه کل با توجه به مقدار آستانه93
جدول (4-15) جدول تعیین علت و معلول بودن زیرمعیارها94
جدول (4-16) مجموع مقادیر علی و معلولی96
جدول (4-17) ماتریس تصمیم ارزیابی گزینه ها99
جدول(4-18) ماتریس بی مقیاس شده101
جدول (4-19) مقادیر R، S ، Q103
جدول (4-20) مقادیر قطعی R، S ، Q104
جدول (4-21) مقادیر قطعی R، S ، Q105
جدول (5-1) اولویت بندی معیارهای اصلی111
جدول (5-2)اولویت بندی معیارهای فرعی112
جدول (5-3) مقایسه نتایج پژوهش با سایر پژوهش های انجام شده113
جدول (5-4)اولویت بندی تامین کنندگان114
کلیه حقوق مادی مترتب برنتایج مطالعات ،ابتکارات ونوآوری های ناشی از تحقیق
موضوع پایان نامه متعلق به موسسه آموزش عالی رجاء می باشد.
اینجانب………………………….. دانشجوی رشته ………………… مقطع تحصیلی ……………………
بدین وسیله اصالت کلیه مطالب موجود در مباحث مطروحه در پایان نامه تحصیلی خود
با عنوان …………………………………………………………………………………………………………راتایید
کرده ، اعلام می نمایم که تمامی محتوای آن حاصل مطالعه ، پژوهش و تدوین خود بوده
و به هیچ وجه رونویسی از پایان نامه و یا هیچ اثر یا منبع دیگری ، اعم از داخلی و خارجی
نبوده و تعهد مینمایم در صورت اثبات عدم اصالت آن و یا احراز عدم صحت مفاد و یا لوازم
این تعهد نامه در هر مرحله از مراحل منتهی به فارغ التحصیلی و یا پس از آن و یا تحصیل در
مقاطع دیگر و یا اشتغال و … دانشگاه حق دارد ضمن رد پایان نامه نسبت به لغو و ابطال مدرک
تحصیلی مربوطه اقدام نماید .
مضافاً اینکه کلیه مسئولیتها و پیامدهای قانونی و یا خسارت وارده از هر حیث متوجه اینجانب
می باشد.
نام و نام خانوادگی دانشجو :
امضاء و تاریخ

1-1مقدمه:
فعالیت خرید یکی از مهمترین فعالیت های زنجیره تامین است. امروزه همزمان با افزایش روش های مختلف خرید ،تصمیم گیری و انتخاب تامین کنندگان مناسب برای خرید ،مهم تر و در نتیجه مشکل تر شده است. علاوه بر آن ساختار جدید سازمان ها موجب شده است که برای انتخاب تامین کنندگان افراد بیشتری در تصمیم گیری دخیل باشند و لذا اهمیت و جایگاه تصمیم گیری افزایش یافته است .(عطایی ،1389)
انسان حتی در کوچک ترین تصمیم شخصی در پی آن است که بین نیازها و اهدافش تعادلی برقرار کند و این ضرورت ،او را به استفاده از تصمیم گیری چند معیاره به عنوان یک راه حل، نیازمند می کند. در گذشته مسائل تجاری اغلب با یک هدف و آن هم بیشینه کردن سود تبیین می شدند اما امروزه در تجارت این شاخص نمی تواند به تنهایی راه گشای پیشرفت باشد هنر تصمیم گیرندگان امروزی استفاده از اهداف چندگانه و متضادی مانند کمینه کردن هزینه و بیشینه کردن کیفیت خدمات است .این گونه مسائل گذشته و سنتی هستند باید اهداف مورد نظر را با شاخص های متعدد مقایسه کرده و یا آن ها را رتبه بندی کرد این گونه مسائل در چند دهه اخیر به طور چشم گیری مورد توجه قرار گرفته اند. (عطایی ،1389)
تصمیم گیری چند معیاره در بسیاری از زمینه های مدیریتی کاربرد دارد که یکی ار آنها انتخاب تامین کننده است از سال 1990 به بعد مدیریت زنجیره تامین و فرآیند انتخاب تامین کننده در موضوع مدیریت خرید به طور چشم گیری مورد توجه قرار گرفت.(عطایی ،1389)
اما آنچه که موجب اهمیت مسئله انتخاب تامین کنندگان می شود این است که بیش از 50 درصد هزینه کالاهای فروخته شده در جهان مربوط به مواد خام خریداری شده می باشد.(منانی،1392)
در انتخاب تامین کنندگان معیارهای مختلفی باید مورد توجه قرار بگیرد که مهم ترین آنها عبارتند از: (عطایی ،1389)
قدرت و توانایی مالی
امکانات و ساختارهای مدیریتی
خصوصیات فنی
توانایی پشتیبانی
سیستم و فرآیندهای کیفی
2-1 بیان مساله:
پیچیدگی کالا و خدمات در دنیای امروز به گونه ای است که بسیار کم اتفاق می افتد سازمان یا موسسه ای به تنهایی و بدون کمک گرفتن همکاری با دیگر سازمان ها بتواند محصولی را تولید و یا خدمتی را ارائه دهد معمولا سازمان های متعددی در تولید یک محصول یا ارائه خدمت نقش دارند. (رائی،1391)
استراتژی سنتی خرید، استفاده از تعداد زیادی تامین کننده کالا و خدمات را توصیه کرده است در حالی که طبق دیدگاه جدید افزایش تامین کننده باعث تحمیل هزینه های اضافی و کاهش کیفیت و تاخیر در زمان تحویل و عدم برقراری ارتباط و روابط نزدیک و بسیاری دیگر از مسائل شده است. (منانی،1392)
ماده اولیه و اصلی مورد استفاده در صنایع شوینده سولفات سدیم است که توسط دو شرکت داخلی املاح معدن ایران و سولفاتیک تولید و عرضه می شود و این به معنای انحصاری شدن فروش این ماده توسط این دو شرکت است این دو شرکت با همکاری یکدیگر قیمت کالا را تعیین می کنند و شرکت شوینده را به دنبال خود می کشانند علاوه بر آن درشرایط کنونی تحویل سولفات سدیم داخلی توسط شرکتهای تولیدکننده براساس سهمیه بندی اعلامی از سوی شورای تولیدکنندگان پودرشوینده بوده و به هیچ وجه با توجه به تغییر درصد مصرف در صنعت شوینده به دلیل تغییر استاندارد پودرشوینده تکافوی نیاز صنعت شوینده را نمی نماید ولزوما تولیدکنندگان این صنعت لازم است نسبت به واردات کسری آن اقدام نمایند.(فصلنامه انجمن صنایع شوینده ،بهداشتی ،آرایشی ایران،شماره42 سال10 )
علاوه بر آن واردات این ماده نیز با مشکلاتی همراه است .چین بزرگترین عرضه کننده این مواد به ایران محسوب می شود که ایران همواره با هجوم و فشار قیمت مواد اولیه از سوی این کشور روبه رو است اعمال تعرفه ترجیحی برای واردات سولفات سدیم به دلیل تخصیص ارز دولتی وترجیحی در سنوات گذشته به منظور حمایت ازصنایع داخلی از جمله مشکلات دیگر در این صنعت است.( فصلنامه انجمن صنایع شوینده ،بهداشتی ،آرایشی ایران،شماره هفتم، سال2 )
با توجه به مشکلات مربوط به تامین مواد اولیه در صنایع شوینده ،حضور تامین کنندگان قدرتمند داخلی ضروری است وبا توجه به اهمیت معیارهای مالی در ارزیابی تامین کنندگان افزایش توان مالی تامین کنندگان از اهمیت بالایی برخوردار است در این تحقیق بر آنیم تا عواملی که باعث افزایش توان مالی تامین کنندگان می شود را شناسایی کرده تا گامی در جهت بهبودفعالیت تامین کنندگان صنایع شوینده برداشته شود .
3-1ضرورت و اهمیت تحقیق:
با توجه با این که شرکتهای شوینده در ایران برای تامین مواد اولیه خود از تامین کنندگان داخلی و خارجی استفاده می کنند و با توجه به شرایط اقتصادی و سیاسی ایران و وجود تحریم ها در این برهه زمانی افزایش توان عملکردی تامین کنندگان داخلی از اهمیت بالایی برخوردار است که در این بین توجه به توان مالی به عنوان یکی از معیارهای ارزیابی کیفی تامین کننده مورد توجه قرار می گیرد
افزایش رقابت جهانی در دنیای امروز و فعالیت در محیط هایی که به طور مداوم در حال تغییر می باشد سازمان ها و شرکت ها را در سرتاسر جهان واداشته است که به منظور کسب جایگاهی مناسب و حفظ و توسعه آن از الگوی مناسبی استفاده کنند. از طرفی دیگر انتظارات مشتریان بر کیفیت بالا خدمت رسانی سریع و قیمت مناسب محصولات و خدمات نیز موجب افزایش فشار بر سازمان شده است بدین منظور سازمان ها به دنبال کاهش هزینه و افزایش کیفیت هستند تا بتوانند خواسته های مشتریان به عنوان مهمترین عامل در راستای ایجاد ارزش برای سازمان را برآورده کرده و باعث افزایش مطلوبیت آنها شوند. در سال های اخیر رضایتمندی مشتریان به عنوان مهمترین عامل کسب مزیت رقابتی مورد توجه سازمان ها بوده است.
در راستای این اهداف دیگر سازمان ها به تنهایی نمی توانند از عهده تمام کارهای خود شامل فعالیت های تولیدی ،حمل و نقل ،انبارداری،خرید ،فروش و …برآیند.بدین منظور عضویت در یک زنجیره تامین که بتواند اهداف سازمان را برآورده نماید و مدیریت کردن زنجیره تامین راه حل مفیدی می باشد
انتخاب تامین کننده موضوع مهمی در زنجیره تامین محسوب می شود به گونه ای که تولید کنندگان 60 درصد از وقت خود را صرف تامین مواد اولیه ،اجزا و قطعات ترکیبی از طریق تامین کنندگان ،بخش قابل توجهی از هزینه های تمام شده کالا ها را تشکیل می دهد.به طور متوسط 70 درصد ارزش محصول نهایی کارخانجات را هزینه مواد خام و خدمات دریافتنی از بیرون تشکیل می دهد از این رو انتخاب تامین کنندگان برای شرکت ها از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است به همان اندازه که انتخاب تامین کنندگان در تقلیل هزینه ها موثر است و باعث افزایش قدرت رقابتی شرکت ها می شود انتخاب تامین کننده نامناسب نیز می تواند باعث تنزیل موقعیت مالی و عملیاتی شرکت ها شود . (منانی،1392)
بیشترمشکلاتی که صنایع شوینده با آن مواجه هستند به تامین مواد اولیه بر می گردد در واقع می توان گفت آن بخش ازمواداولیه که ازخارج وارد می شود به علت کاهش ارزش ریال بسیارگرانترازسابق است،تحریم اقتصادی نیزباعث محدود شدن منابع شده است. مواداولیه ای که ازپتروشیمی های داخلی تأمین میشود نیزبه علت افزایش قیمت خوراک پتروشیمی ها ازسوی وزارت نفت ،باقیمتی چند برابرعرضه می شود که ازآن جمله می توان بهL.A.B3 ماده اصلی تولید پودرشوینده ومایع ظرفشویی وپلی اتیلن ماده اصلی ساخت ظروف محصولات اشاره نمود. .( فصلنامه انجمن صنایع شوینده ،بهداشتی ،آرایشی ایران،شماره هفتم، سال2 )
4-1اهداف تحقیق :
1-4-1هدف اصلی:
هدف اصلی این تحقیق مشخص کردن عوامل اصلی موثر برافزایش توان مالی تامین کنندگان و رتبه بندی این عوامل است.
2-4-1اهداف فرعی:
اهداف فرعی عبارت است از:
مشخص کردن عوامل فرعی موثر برافزایش توان مالی تامین کنندگان در صنایع شوینده
تبیین ساختار حاکم تاثیر گذار برعوامل شناسایی شده
تعیین میزان شدت تاثیر عوامل شناسایی شده بر توان مالی تامین کننده در صنعت شوینده
اولویت بندی تامین کنندگان براساس توان مالی در صنعت شوینده
5-1سوالات تحقیق:
عوامل اصلی موثر بر افزایش توان مالی تامین کنندگان در صنعت شوینده کدام است؟
عوامل فرعی موثر بر افزایش توان مالی تامین کنندگان در صنعت شوینده کدام است؟
ساختار حاکم بر عوامل اصلی و فرعی مذکور کدام است؟
شدت تاثیر عوامل در افزایش توان مالی تامین کنندگان به چه اندازه است؟
اولویت بندی تامین کنندگان در صنعت چگونه خواهد بود؟
6-1 نوع و روش تحقیق:
نوع تحقیق بر مبنای هدف جزء پژوهش های کاربردی محسوب می شود.. با توجه به اینکه در این پژوهش هدف شناسایی عوامل و معیارهای موثر بررتبه بندی تامین کنندگان و میزان اهمیت هر یک از آنهاست بنابراین می توان تحقیق را در قالب تحقیقات توصیفی طبقه بندی نمود .
به منظور جمع آوری شاخصها و عوامل موثر بر افزایش توان مالی از جمع آوری داده ها به صورت میدانی استفاده شده است واز آنجایی که جهت جمع آوری اطلاعات لازم برای تکمیل این تحقیق از ابزار پرسشنامه و مصاحبه استفاده می شود می توان گفت که این تحقیق از نوع تحقیقات پیمایشی است.به طور کلی این تحقیق از لحاظ روش تحلیل اطلاعات توصیفی و از لحاظ رو شهای جمع آوری اطلاعات پیمایشی است .
7-1قلمرو تحقیق:
قلمرو موضوعی: قلمرو موضوعی تحقیق در حوزه مالی مربوط به توان تامین کنندگان در زنجیره تامین می باشد و از جمله تحقیقات در صنایع شوینده است.
قلمرو زمانی: قلمرو زمانی تحقیق مقطع کنونی در نظر گرفته شده است.
قلمرو مکانی: قلمرو مکانی این تحقیق شرکت های شوینده در شهر صنعتی البرز در شهرستان قزوین هستند جامعه آماری شرکت پاک وش است وتحقیق به صورت میدانی صورت می گیرد.
8-1روش های گردآوری داده ها:
در این پژوهش براساس نیاز و ضرورت از دو روش گردآوری اطلاعات شامل روش های میدانی و روش کتابخانه ای تخصصی استفاده شده است .برای گردآوری اطلاعات با روش کتابخانه ای از ادبیات موجود در پژوهش ها ،مقالات ،پایان نامه ها ،کتب، سایت ها ،بانک های مقالات و غیره استفاده شده است هم چنین برای جمع آوری داده های میدانی از جامعه خبرگان ،از مصاحبه و پرسشنامه طراحی شده در پژوهش استفاده نموده ایم.
9-1روش تجزیه و تحلیل:
در این پژوهش به نظرسنجی از جامعه خبرگان می پردازیم و سپس با روش دیمتل فازی شاخص های پژوهش را ارزیابی و با استفاده از ویکور فازی آنها را رتبه بندی خواهیم کرد
10-1محدودیت های تحقیق:
عدم دسترسی سریع و آسان به اطلاعات(این مشکل در تمامی تحقیقات در زمینه های مختلف در کشور وجود دارد) که ناشی از عدم وجود اطلاعات یا عدم همکاری دارندگان اطلاعات با محققان می باشد برای از بین بردن محدودیت عدم وجود اطلاعات در مورد شاخص های افزایش توان مالی تامین کنندگان در صنایع شوینده،با در نظر گرفتن نظر خبرگان این صنعت خلا عدم وجود اطلاعات را پر نموده اند.
11-1تعریف واژه ها و اصطلاحات کلیدی:
زنجیره تامین:زنجیره تامین شامل مراحلی (اعضای زنجیره تامین)است که چه به صورت مستقیم چه به صورت غیر مستقیم در برآورد سازی درخواست مشتری نقش دارد ،یک زنجیره تامین معمولی عبارت است از:تامین کننده،انبارهای مواد اولیه،مراکز تولید،توزیع کنندگان،خرده فروشی ها،مشتری نهایی.
فعالیت زنجیره تامین با سفارش مشتری شروع و با پرداخت مشتری پایان می پذیرد.اختلاف بین پولی که مشتری می پردازد و هزینه های متحمل شده توسط زنجیره میزان سوددهی زنجیره را نشان می دهد.
مدیریت زنجیره تامین: مدیریت زنجیره تامین مجموعه ای است از راهکارها جهت یکپارچه سازی اعضای زنجیره که هدف آن کاهش هزینه های سیستم و نیز افزایش سطح خدمت دهی به مشتری است مدیریت زنجیره تامین مستلزم جریان های بین مراحل و درون هر یک از مراحل زنجیره برای بیشینه کردن کل سوددهی آن است. (تیموری،1388)
وضعیت(توان )مالی:وضعیت مالی شاخصه ای است که به سنجش سطح دانش منابع انسانی و مجموعه توانایی های تامین کننده در خصوص طراحی و تولید محصول می پردازد(سوهانیان،1387)
شاخصه:از لحاظ لغوی “شاخصه”عبارت است از اندازه،پیمانه،مقیاس و آلت سنجش(آلتی که چیزی با آن سنجیده می شود مثل سنگ محک و ترازوی برای سنجش طلا )یا به عبارتی می توان گفت شاخصه نقطه نظر به خصوصی است که گزینه ها می توانند بر طبق آن ارزیابی و بسته بندی شوند.)سوهانیان،1387(
مدیریت هزینه: مدیریت هزینه عبارت است از مجموعه اقدامات که مدیریت برای تامین رضایتمندی مشتریان،همواره با کنترل و کاهش مستمر هزینه انجام می دهد .از این رو،مدیریت هزینه مستلزم به کار گیری ابزارها و فنونی است که عبارت است از :هزینه یابی مبتنی بر فعالیت ،هزینه یابی هدف ،هزینه یابی کل چرخه محصول،هزینه یابی کیفیت،مهندسی ارزش،هزینه یابی کایزن،تحلیل هزینه رقیب،طراحی براساس هزینه،بهینه گزینی و شش سیگما.(رضائیان و همکاران،1388)
تامین کنندگان:تامین کنندگان به شرکت ها و موسساتی اطلاق می شود که یکی از نیازهای شرکت ها را چه از جهت مواد خام و چه از جهت کالای واسطه ای ساخته شده به منظور ایجاد و تولید محصول نهایی براساس شاخصه های ارائه شده برای شرکت تهیه و تولید می نماید(سوهانیان،1387)
1-12مراحل انجام تحقیق:
1-13 مدل مفهومی تحقیق:
1-2مقدمه:
در این فصل به ادبیات و پیشینه تحقیق پرداخته می شود .فصل دو شامل دو بخش اصلی است بخش اول مربوط به ادبیات تحقیق است که شامل سیر تکامل مدیریت زنجیره تامین،تعاریف و مفاهیم زنجیره تامین ،اجزا زنجیره تامین ،مدیریت زنجیره تامین ،مدیریت تامین کنندگان و ارزیابی و انتخاب تامین کنندگان می باشد که هر کدام به تفضیل توضیح داده شده است در بخش دوم به بیان تحقیقات ارائه شده در این حوزه پرداخته شده است.
2-2تعاریف و مفاهیم زنجیره تامین :
طی سال های اخیر تعاریف مختلفی برای مدیریت زنجیره تامین از سوی کارشناسان و خبرگان این حوزه ارائه شده است براساس بسیاری از تعاریف اولیه ارائه شده زنجیره تامین بر تمام فعالیت های مرتبط با جریان و تبدیل کالاها از مرحله ماده خام(استخراج)تا تحویل به مصرف کننده نهایی و نیز جریان های اطلاعاتی مرتبط با آنها مشتمل می شود به طور کلی زنجیره تامین زنجیره ای است که همه فعالیت ها ی مرتبط با جریان کالا و تبدیل مواد از مرحله تهیه مواد اولیه تا مرحله کالای نهایی به مصرف کننده را شامل می شود درباره جریان کالا دو جریان دیگر که یکی جریان اطلاعات و دیگری جریان منابع مالی و اعتبارات است نیز حضور دارد
محققان و نویسندگان مختلف ،نگرش ها و تعاریف متفاوتی را از زنجیره تامین ارائه کرده اند برخی زنجیره تامین را در روابط میان خریدار و فروشنده محدود کرده اندچنین نگرشی تنها به عملیات خرید رده اول در یک شرکت تمرکز دارد گروه دیگری به زنجیره تامین با دید وسیع تری نشان داده و آن را شامل تمام سرچشمه های تامین (پایگاه های تامین)برای سازمان می دانند.با این تعاریف زنجیره تامین شامل تمام تامین کنندگان رده اول ،دوم ،سوم و ….خواهد بود.سوم نگرش زنجیره ارزش پورتر است که در آن زنجیره تامین شامل تمام فعالیت های مورد نیاز برای ارائه یک محصول یا خدمت به مشتری نهایی است با نگرش مذکور به زنجیره تامین ،توابع ساخت و توزیع به عنوان بخشی از جریان کالا و خدمات به زنجیره عرضه اضافه می شود در واقع با این دیدزنجیره تامین شامل سه حوزه تدارک ،توزیع و تولید است (سوهانیان،1387)
برخی از تعاریف زنجیره تامین عبارت است از:
زنجیره تامین ،هم ترازی شرکت هایی است که محصولات و خدمات را به بازار ارائه می کنند.
زنجیره تامین شبکه ای از تسهیلات و گزینه های توزیع بوده که عملیات تدارکات مواد اولیه ،انتقال این مواد به واسطه ها و تبدیل به محصولات نهایی و توزیع محصولات نهایی به مشتریان را انجام می دهند
زنجیره تامین تمامی مراحلی را که به طور مستقیم یا غیر مستقیم در تامین نیاز مشتری درگیر می باشد شامل می شود زنجیره تامین نه تنها شامل تولید کنندگان و کارخانجات می شود بلکه شامل واسطه ها ،خرده فروشان و مشتریان آنها نیز میشود در هر شرکت ،مانند هر کارخانه زنجیره تامین شامل تمامی عوامل درگیر در تامین نیاز مشتری می باشد.
تعریف جامع از زنجیره تامین عبارت است از شبکه ای از فرآیندها به طوری که هدف نهایی آنها تامین کالا و خدمات مشتریان بوده و در برگیرنده ی تامین کنندگان ،تولید کنندگان ،توزیع کنندگان ،عمده فروشان و خرده فروشان است که با هم به طور هماهنگ و منسجم در جهت راضی کردن مشتریان همکاری می کنند .( کرد و همکاران،1392)
3-2اجزا زنجیره تامین:
زنجیره تامین به عنوان شبکه ای از سازمان ها تعریف شده است که از طریق ارتباطات بالادستی و پایین دستی در فرآیندها و فعالیت های مختلف به هم متصلند و در نهایت به خلق ارزش به شکل محصول و یا خدمت در دست مشتری نهایی می پردازند.( رائی،1391)
زنجیره تامین از سه جز زنجیره تامین بالادستی ،زنجیره تامین میانی و زنجیره تامین پایین دست تشکیل یافته است:
زنجیره تامین بالادستی:
فعالیت بالا دست زنجیره تامین نظیر حمل و نقل و ارسال قطعات وو مواد توسط لایه هایی از تامین کنندگان شرکت صورت می گیرد.
تامین کننده ای که به شکل مستقیم کالا و قطعه به عملیات شرکت یا سازنده اصلی می فرستد به عنوان تامین کننده لایه اول شناخته می شود.به همین نسبت تامین کننده ای که مواد و قطعاتی به تامین کننده لایه اول ارسال می کند در لایه دوم تامین کننده قرار می گیرد بر حسب نوع محصول و گستردگی شبکه ،تامین کنندگان زنجیره تامین در چند لایه ظاهر می شود
زنجیره تامین میانی:
این بخش شامل فعالیت های ارزش آفرینی است که شرکت انجام می دهد تا مواد و قطعات تدارکک شده توسط شبکه تامین کنندگان را به محصول نهایی تبدیل نموده و جهت توزیع به شبکه مشتریان تحویل نماید فعالیت های این قسمت اغلب شامل برنامه ریزی تولید و ظرفیت،حمل و نقل درون کارخانه ای،مدیریت موجودی موادو قطعات ساخت و کنترل کیفیت است
زنجیره تامین پایین دست:
قسمت پایین دست زنجیره تامین که همه وظیفه توزیع و تحویل محصول به مشتریان را عهده دار است به لایه های مختلفی از مشتریان تقسیم می شود مشتریان لایه اول آنهایی هستند که به طور مستقیم محصول نهایی را از شرکت سازنده یا لایه میانی زنجیره تامین دریافت می کنند .مشتریان لایه دوم به نوبه خود محصولات را از مشتریان لایه اول دریافت می کنند.قسمت پایین دست زنجیره تامین در جایی خاتمه می یابد که محصول جهت استفاده در اختیار مصرف کننده نهایی قرار می گیرد.( احمدی و بهزادیان ،1392)
4-2مدیریت زنجیره تامین:
در محیط کسب و کار مدرن ،تولید کنندگان با فشار فزاینده ی الزامات مشتریان در شخصی سازی محصول بهبود کیفیت و پاسخ گویی به تقاضا رو به رو هستند برای حفظ کسب و کار در این فشارها ،بیشتر شرکت ها در صدد توسعه ی شراکت استراتژیک بلند مدت با چند تامین کننده ی معدود و همکاری با آنها هستند به طوری که الزامات رو به افزایش رقابتی در زمینه کارایی ،هزینه و پاسخ گویی به مشتری شرکت را بر آن داشته که شراکت استراتژیکی یا تامین کنندگان پایین دستی و ارائه دهندگان خدمات لجستیک (ISP)4 برای بهره برداری از قابلیت های آن ها و ایجاد ارزش جدید برای مشتریان ایجاد کنند که این امر منجر به شکل گیری مفهوم مدیریت زنجیره تامین شده است (مانیان و همکاران ،1389)
در حقیقت مدیریت زنجیره تامین چیزی نیست جز یکپارچه سازی فرآیندهای زنجیره تامین از تامین کننده اولیه تا مشتری نهایی به منظور ایجاد رضایت برای مصرف کننده نهایی (پور سلیمان و همکاران ،1389)
برخی از تعاریف صورت گرفته از مدیریت زنجیره تامین عبارت است است:
برنامه ریزی ،سازماندهی و کنترل فعالیت ها در زنجیره تامین ،مدیریت زنجیره تامین نام دارد.
مدیریت زنجیره تامین یکپارچگی های فعالیت های مرتبط با انتقال و جریان کالا و خدمات شامل جریان اطلاعاتی آن ها ،از منبع خام تا مصرف کنندگان نهایی است.
تعریف دانشگاه MITاز مدیریت زنجیره تامین عبارت است از یک رویکرد بکپارچه سازی فرآیندگرا برای تامین مواد اولیه و اقلام مورد نیاز تولید و تحویل محصولات و خدمات به مشتریان . (سوهانیان،1387)
براساس تعریف GSCFمدیریت زنجیره تامین عبارت است از یکپارچه سازی فرآیند های کلیدی کسب و کار در زنجیره ای متشکل از مشتری نهایی تا تامین کننده اولیه که محصولات ،خدمات و اطلاعاتی را فرآهم کرده و برای مشتریان و ذی نفعان و علاقه مندان ،ارزش افزوده خلق می کند.(جعفر نژاد و حیدری،1384)
استیونز گفته :سیستمی است که اجزای آن عبارتند از تامین کنندگان قطعات ،تسهیلات تولید ،خدمات توزیع و فروش و مشتریان که به وسیله جریان رو به جلوی مواد و جریان رو به عقب (بازخور) اطلاعات به یکدیگر مرتبط شده اند
به گفته سیمچی –لوی ،کمیسنکی و سیمچی لوی (2000) مدیریت زنجیره تامین مجموعه ای از روش هایی است که برای یکپارچه سازی اثر بخش تامین کنندگان ،تولید کنندگان ،انبارها و فروشگاه ها استفاده می شود به طوری که کالا در حجم مناسب، مکان مناسب و زمان مناسب ،تولید و توزیع می شود تا هزینه کل سیستم به حداقل برسد و الزامات سطح خدمات برآورده شود
مدیریت زنجیره تامین عبارت است از مدیریت تمام فعالیت های مربوط به انتقال کالاها از مواد خام تا کاربر نهایی که شامل منبع گزینی و تامین زمان بندی تولید، پردازش سفارش،مدیریت موجودی،انتقال ،انبارداری و خدمات مشتری است.همچنین سیستم اطلاعاتی مورد نیاز برای نظارت و هماهنگی فعالیت ها را نیز در بر می گیرد. (مانیان و همکاران ،1389)
مدیریت زنجیره تامین وظیفه یکپارچه سازی واحد های سازمانی در طول زنجیره تامین ،کنترل و هماهنگ سازی جریان های مواد ،اطلاعات و مالی به منظور برآوردن تقاضای مشتری نهایی با هدف بهبود رقابت پذیری زنجیره تامین را انجام می دهد. (رائی،1391)
5-2 فرآیندهای اصلی در مدیریت زنجیره تامین :
از نظر هند فیلد (1999) مدیریت زنجیره تامین شامل سه فرآیند عمده مدیریت لجستیک ،مدیریت روابط و مدیریت اطلاعات می باشد .
مدیریت لجستیک :در تحلیل سیستم های تولیدی موضوع لجستیک بخش فیزیکی زنجیره تامین را در بر می گیرد این بخش که کلیه فعالیت های فیزیکی از مرحله تهیه ماده خام تا محصول نهایی شامل فعالیت های حمل و نقل ،انبارداری ،زمانبندی تولید و ….شامل می شود بخش نسبتا بزرگی از فعالیت های زنجیره تامین را به خود اختصاص می دهد
مدیریت روابط:مدیریت روابط تاثیر شگرفی بر همه زنجیره های تامین و همچنین سطح عملکرد آن دارد.در بسیاری از موارد ،سیستم های اطلاعاتی و تکنولوژی مورد نیاز برای فعالیت های مدیریت زنجیره تامین به سهولت در دسترس بوده و می توانند در یک روزه زمانی نسبتا کوتاه تکمیل و به کار گمارده شوند .اما بسیاری از شکستهای دوره آغازین زنجیره تامین ،معلول انتقال ضعیف انتظارات و توقعات و نتیجه رفتارهایی است که بین طرفین درگیر در زنجیره تامین به وقوع می پیوندد. علاوه بر این ،مهمترین فاکتور برای موفقیت در مدیریت زنجیره تامین ،ارتباط مطمئن میان شرکا در زنجیره تامین است به گونه ای که شرکاء اعتماد متقابل به قابلیتها و عملیات یکدیگر داشته باشند .کوتاه سخن اینکه در توسعه هر زنجیره تامین یکپارچه ،توسعه اطمینان و اعتماد در میان شرکا و طرح قابلیت اطمینان برای آنها از عناصر بحرانی و مهم برای نیل به موفقیت است .
مدیریت اطلاعات :امروزه نقش و جیگاه اطلاعات برای همگان بدیهی است گردش مناسب و انتقال صحیح اطلاعات باعث می شود تا فرآیندهای زنجیره تامین موثرتر و کاراتر گشته و مدیریت آنها آسان تر گردد مدیریت هماهنگ و مناسب اطلاعات بین شرکا باعث خواهد شد تا تاثیرات صحیح اطلاعات موجب هماهنگی بیشتر در زنجیره تامین شود (غضنفری و ریاضی،1380)
6-2 مدیریت تامین کنندگان :
امروزه به تامین کننده به چشم یک طرف ذینفع نگاه می کنند چرا که عملکرد یک شرکت و وضعیت و موقعیت آن را نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد با این نگرش باید گفت که واژه ذینفع به معنای اثر پذیراست.که این اثر می تواند شامل جنبه های مثبت و یا منفی باشد به عبارت دیگر اگر تجارت و کار شرکت رونق گیرد تامین کنندگان آن نیز به نسبت سهم خود در موفقیت آن از این موضوع منتفع خواهند شد و اگر کار و تجارت دچار رکود گردد و بالطبع این مسئله به تامین کنندگان نیز سرایت خواهد کرد(بابلی،1388)
در دهه 1990 میلادی بسیاری از کارخانه ها در جست و جوی راهی برای مشارکت با تامین کنندگان بودند تا از این طریق عملکرد مدیریت و رقابت پذیری آنها را ارتقا دهند. روابط بین تامین کننده و مصرف کننده در شرکت های تولیدی مورد توجه قرار گرفته است زمانی که روابط بلند مدت بین این دو وجود داشته باشد زنجیره تامین شرکت مانعی جدی و قوی بر سر راه رقبا خواهد بود .با افزایش اهمیت فعالیت خرید و تدارکات تصمیم های خرید مهم تر شده و از آن جا که امروزه سازمان های بیشتری به تامین کنندگان وابسته شده اند پیامد های مستقیم و غیر مستقیم تصمیم گیری ضعیف،وخیم تر جلوه می کند .
در بیشتر صنایع ،هزینه مواد خام و اجزای تشکیل دهنده ی محصول قسمت عمده ای از بهای تمام شده محصول را در بر می گیرد .در این شرایط ،بخش تدارکات می تواند نقش کلیدی در کارایی و اثر بخشی سازمان ایفا کند و تاثیر مستقیم بر کاهش هزینه ها ،سودآوری و انعطاف پذیری یک شرکت داشته باشد (جعفر نژاد و همکاران،1392)

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

هزینه تامین مواد بخش قابل توجهی از هزینه های تمام شده کالا و خدمات را تشکیل می دهد به طور متوسط 70 درصدد ارزش محصول یا خدمات نهایی کارخانه ها و شرکت ها را هزینه ی خرید مواد خام و خدمات دریافتی از بیرون تشکیل می دهد این نسبت در شرکت های بافناوری بالا حتی به 80 درصد نیز می رسد به همان اندزه که انتخاب تامین کننده مناسب در کاهش هزینه ها موثر است و باعث افزایش قدرت رقابت شرکت ها می شود .انتخاب تامین کنندگان نامناسب نیز می تواند باعث تنزل موقعیت مالی و عملیاتی شرکت ها شود .(ریاضت،1389)
2-6-1انواع تامین کنندگان :
تامین کنندگان را از جهت همراهی با نیازهای عملیاتی و استراتژیکی سازمان می توان به 5 زیر دسته تقسیم نمود:
تامین کنندگان غیر قابل قبول:این نوع تامین کنندگان جهت رفع نیازهای عملیانی و استراتژیک خریداران با مشکل روبه رو هستند .
تامین کنندگان قابل قبول:این دسته تامین کنندگان نیازهای جاری عملیاتی خریدار را مطابق تعهدات تامین می کنند ولی هیچ مزیت رقابتی برای شرکت به همراه ندارند.
تامین کنندگان خوب:خدماتی که این گروه به خریدار ارائه می کنند برای خریدار حاوی ارزش افزوده است .
تامین کنندگان برتر:این دسته تمامس نیازهای عملیاتی و برخی از نیازهای استراتژیک خریداران را تامین می کنند.معمولا بین این تامین کنندگان و خریداران تعاملات گسترده ای وجود دارد که باعث تسریع تراکنش ها و حذف اتلاف ها می شود .
تامین کنندگان فوق العاده :این گروه نیازهای عملیاتی و استراتژیک خریدار را پیش بینی می کنند و توانایی برآورده ساختن این نیازها زا دارند تامین کنندگان فوق العاده می توانند برتی خریدار مزیت رقابتی داشته باشند.معمولا خریداران هنگامی که با شرایط جدید ،مخصوصا ترفند های رقبا روبه رو می شوند می توانند از قدرت تامین کننده به عنوان یک عامل استراتژیک استفاده کنند.(غضنفری ،فتح اله؛1385)
2-6-2عوامل موثر بر انتخاب تامین کنندگان :
جهت انتخاب تامین کننده مناسب از میان تامین کنندگان بالقوه موجود،معیارها و عوامل مختلفی می توان در نظر گرفت که در ذیل برخی از مهمترین این عوامل بررسی شده اند :
توانایی کیفی تامین کنندگان :کیفیت به عنوان یکی از موضوعات اساسی در بحث مدیریت تامین کنندگان مطرح است .هنگام ارزیابی تامین کنندگان باید توانایی های آنها برای ارائه خدمات و کالاها مطابق با سطح کیفیت قابل قبول خریدار،مشخص گردد.البته پیش نیاز این امر ارائه تعریف دقیقی از مشخصه کیفی مورد نیاز توسط خریدار است
توانایی دستیابی و انطباق با تکنولوژی های جدید:تامین کنندگان باید توانایی لازم را برای دستیابی به تکنولوژی های جدید و انطباق با آنها را داشته باشد .در صورتی که تامین کنندگان نتوانند نیازهای آینده خریدار را تشخیص داده و خود را برای پاسخگویی به آنها آماده کنند،احتمال شکست و خروج از بازار افزایش پیدا می کند.آینده نگری و همراهی با نیازهای آینده تامین کنندگان از خصوصیات و ویژگی های یک تامین کننده مطلوب است
توانایی مالی:توانایی و ضعف مالی تامین کنندگان به طور مستقیم بر تامین خواسته های مشتری تاثیر گذار است .عواملی همچون ،نرخ اعتبار،ساختار سرمایه،سوددهی ،سرمایه در گردش،گردش موجودی،و نرخ بازده سرمایه ،می توانند به عنوان شاخص های ارزیابی مالی تامین کنندگان مورد استفاده قرار گیرند علاوه بر اینها ،پایداری و توانایی مالی تامین کنندگان باید به عنوان یک عامل اساسی در انتخاب تامبن کننده مدنظر قرار گیرند
توانایی مدیریتی:ارزیابی سازمان،ساختارو مدیریت نیز می تواند در فرآیند انتخاب تامین کننده مورد توجه قرار می گیرد .اهداف ،استراتژی ها ،سیاستها ،ساختار سازمانی ،صلاحیت مدیران ،سیستم آموزشی،سیستم های اطلاعاتی و فرآیندهای تامین کنندگان از جمله مواردی هستند که می توانند در این ارزیابی مورد بررسی قرار گیرند ارزیابی عملکرد واخد های مختلف تامین کنندگان مانند واحدهای بازاریابی ،تولید و فروش نیز می توانند در این فرایند مفید واقع شوند . ( امانی شورباریکی،1392)
2-6-3ارزیابی و انتخاب تامین کنندگان:
انتخاب تامین کنندگان به دلیل هزینه های تامین مواد اولیه و سایر اجزای محصول نهایی که بخش اعظم هزینه های تولید یک محصول را در بر می گیرد یکی از مهم ترین مسائل در مدیریت زنجیره تامین محسوب می شود بنابراین ارزیابی و انتخاب تامین کنندگان نقش مهمی در کاهش هزینه ها و مدت زمان ارائه محصول به بازار ایفا می کند این ارزیابی تاثیر بارزی بر هزینه ها و زمان تولید محصول دارد.انتخاب تامین کننده فرآیندی است که به واسطه آن تامین کنندگان بررسی ،ارزیابی و انتخاب می شود تا به عضوی از زنجیره تامین سازمان تبدیل شوند .محققین ،دلایل زیادی را برای تمایل سازمان ها به انتخاب یک منبع تامین و تعداد محدودی تامین کننده مطرح کردند
دلیل اول این است که انتخاب تامین کنندگان متعدد ،شرکت ها را از صرفه جویی های ناشی از مقیاس که به دلیل مقدار سفارش و منحنی یادگیری ایجاد می شود باز می دارد .
دومین دلیل به هزینه های بالای شبکه هایی با چندین تامین کننده در مقایسه با شبکه های یا تامین کنندگان محدود اشاره دارد

دسته بندی : پایان نامه ارشد

دیدگاهتان را بنویسید